การดำเนินงานด้านการถ่ายทอดองค์ความรู้สู่พื้นที่ชุมชนและสังคมภายนอกของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญกับการขยายผลองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยสู่พื้นที่ชุมชนและสังคมภายนอกมหาวิทยาลัย ผ่านโครงการหรือกิจกรรมหรือหลักสูตรการถ่ายทอดความรู้เชิงรุก (Educational Outreach Activities) ทั้งแบบ ad-hoc and programmed เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของชุมชนและสร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างยั่งยืน โดยมีทั้งการบรรยายพิเศษ การสาธิตเชิงวิชาการ การฝึกอบรม และโครงการจิตอาสาที่นิสิตและบุคลากรเข้ามามีส่วนร่วมในการส่งต่อความรู้ให้กับโรงเรียนในท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐ เอกชน และประชาชนทั่วไป กิจกรรมเหล่านี้สะท้อนบทบาทของจุฬาฯ ที่มุ่งสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกอย่างยั่งยืนให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมในทุกระดับของสังคมไทย
ตัวอย่างกิจกรรมเด่นในปี 2567-2568
ค่ายฟันเฟืองสานฝัน ครั้งที่ 24 (ฤดูหนาว)
นิสิตชมรมวิชาการ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดกิจกรรมค่ายฟันเฟืองสานฝัน ครั้งที่ 24 (ฤดูหนาว) ซึ่งเป็นค่ายสอนหนังสือ สร้างความรู้ความเข้าใจ แนะแนวทางในการศึกษาต่อในคณะวิศวกรรมศาสตร์ และสร้างแรงบันดาลใจให้กับน้อง ๆ นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย โดยจัดขึ้นที่โรงเรียนชุมแสงสงคราม อุดรคณารักษ์อุปถัมภ์ ต.ชุมแสงสงคราม อ.บางระกำ จ.พิษณุโลก ระหว่างวันที่ 14-26 ธันวาคม 2567 [ https://www.eng.chula.ac.th/th/51931 ]
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ การจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านและการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ
ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ การจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านและการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ ณ โถงอาคารชมพูภูคา 6 สถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีผาสิงห์ ตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2568 โดยมีผู้แทนจากตำบลต่าง ๆ ในพื้นที่จังหวัดน่าน จำนวน 75 คน เข้าร่วมกิจกรรม
โครงการนี้ดำเนินการเพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านเพื่อให้ผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านที่ผ่านการพัฒนาศักยภาพสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในการดูแลควบคุมคุณภาพน้ำของระบบประปาหมู่บ้านที่รับผิดชอบได้ อีกทั้งยังได้รับความรู้ด้านวิธีการจัดเก็บตัวอย่างน้ำที่ถูกวิธี ตั้งแต่กระบวนการเก็บ วิธีการขนส่ง ไปจนถึงการอ่านผลตรวจคุณน้ำภาพ ส่งผลให้ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำมีความถูกต้องแม่นยำมากยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ในการอบรมในครั้งนี้ ยังได้เชิญอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน มาร่วมบรรยายเรื่อง “นโยบายและทิศทางการพัฒนาคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านของประเทศไทย” ปฏิบัติการวางระบบประปาหมู่บ้านแบบจำลอง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชุมชน ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการเลือกใช้สารเคมีในระบบประปาหมู่บ้าน อย่างปลอดภัย และเทคนิคการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ด้วย [ https://clnr.chula.ac.th/2025/03/21/68087/ ]
AIS x ชมรมค่ายอาสาพัฒนาชาวไทยภูเขา จุฬาฯ จัดค่ายอาสา “เคียงดอย คอยฝนเคล้า ณ แม่โมงเย้า”

กิจกรรมค่ายอาสา “เคียงดอย คอยฝนเคล้า ณ แม่โมงเย้า” เป็นการรวมพลังระหว่าง AIS ร่วมกับนิสิตจากชมรมค่ายอาสาพัฒนาชาวไทยภูเขา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กว่า 30 คน ในการลงพื้นที่ทำกิจกรรม ณ โรงเรียนบ้านแม่โมงเย้า ตำบลวาวี อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นหนึ่งในพื้นที่ภายใต้โครงการ Green Energy Green Network for THAIs เป็นระยะเวลากว่า 1 สัปดาห์ ในช่วงเดือนมิถุนายน 2568 ผ่าน 3 กิจกรรมที่ ‘สร้าง-สอน-เสริม’ ประโยชน์ให้กับคนในพื้นที่ ดังนี้
- สร้าง และปรับปรุงโรงเรียน ช่วยเติมเต็มการศึกษาโรงเรียนบ้านแม่โมงเย้าให้มีพื้นที่ในการเรียนรู้อย่างเต็มที่ รวมถึงสร้างดิจิทัลแพลตฟอร์ม ห้องสมุดดิจิทัล (Digital Library) ที่มีหนังสือมากกว่า 500 เล่ม
- สอน การใช้งานห้องสมุดดิจิทัลให้กับครูและนักเรียน รวมถึงแบ่งปันองค์ความรู้และทักษะใหม่ ๆ เพื่อให้เท่าทันโลกในยุคดิจิทัล อาทิ การขายของออนไลน์
- เสริม โอกาส สร้างความเท่าเทียม ส่งต่อวิถีชีวิต อาชีพท้องถิ่นและแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ จากต้นน้ำสู่ปลายน้ำ ให้เกิดการสร้างรายได้ และพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างยั่งยืนในระยะยาว
[ https://investor-th.ais.co.th/news.html/id/2563232/group/newsroom_press ]
(ภาพ: AIS)
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง พิพิธภัณฑ์และการเก็บรักษาตัวอย่างพรรณไม้จากธรรมชาติ (หลักสูตรเสริม)
ศูนย์แม่ข่ายประสานงานโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (ศูนย์แม่ข่ายประสานงาน อพ.สธ.-จฬ.) จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง พิพิธภัณฑ์และการเก็บรักษาตัวอย่างพรรณไม้จากธรรมชาติ (หลักสูตรเสริม) ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สระบุรี ตำบลชำผักแพว อำเภอแก่งคอย จังหวัดสระบุรี เมื่อวันที่ 15 สิงหาคม 2568 โดยมีคณะครูและนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาตอนต้น จากโรงเรียนวัดห้วยคงคาวราวาส จำนวน 39 คน เข้าร่วมกิจกรรม
ภายในโครงการฯ มีการบรรยายให้ความรู้เรื่อง ทำความรู้จักธรรมชาติ และเราจะเก็บรักษาตัวอย่างพรรณไม้อย่างไร กิจกรรมเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ศิลป์ สินธรรมชาติ พร้อมฝึกปฏิบัติ การเก็บรักษาตัวอย่างพรรณไม้ เป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้เรียนรู้นอกเหนือจากการเรียนรู้ในห้องเรียน เรียนรู้ เรื่องพิพิธภัณฑ์ ความสำคัญของพิพิธภัณฑ์ การเก็บรักษาตัวอย่างพรรณไม้ เพื่อเพิ่มโอกาสทางการศึกษาอย่างครอบคลุม สนับสนุนโอกาสการเรียนรู้ตลอดชีวิต เสริมสร้างจิตสำนึกอนุรักษ์ทรัพยากรท้องถิ่นและสร้างเครือข่ายในท้องถิ่น[ https://clnr.chula.ac.th/2025/08/18/68178/ ]
กิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการเลี้ยงสุกรเบื้องต้น โดยศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาฯ
ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดกิจกรรมฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการด้านการเลี้ยงสุกรเบื้องต้น ณ สถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีไหล่น่าน อำเภอเวียงสา จังหวัดน่าน ให้กับเจ้าหน้าที่ศูนย์ภูฟ้าพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ เมื่อวันที่ 4 กันยายน 2568 โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ซึ่งกิจกรรมประกอบด้วยการถ่ายทอดความรู้ด้านการเลี้ยงสุกร ทั้งการจัดการโรงเรือน อาหาร การดูแลสุขภาพ รวมถึงการป้องกันโรคที่สำคัญ เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำไปปรับใช้ได้จริงในการพัฒนางานในพื้นที่ภูเขาสูง [ https://clnr.chula.ac.th/2025/09/05/68191/ ]
ที่มา
- คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- สำนักบริหารกิจการนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

SDG ที่เกี่ยวข้อง
อื่นๆ
จากห้องเรียนสู่ผืนป่า: จุฬาฯ ส่งต่อองค์ความรู้ระบบนิเวศสู่ชุมชนและสังคม
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในฐานะสถาบันการศึกษา ที่เห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพและระบบนิเวศของประเทศ โดยเฉพาะการส่งเสริมการเรียนรู้เกี่ยวกับพืชและสัตว์ป่าซึ่งเป็นรากฐานหนึ่งของความยั่งยืนในระบบนิเวศ มหาวิทยาลัยได้จัดให้มีโครงการและหลักสูตรด้านระบบนิเวศสำหรับชุมชน ทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับประเทศ เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการอนุรักษ์และการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ
รูปแบบที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมกับผู้สูงอายุไทยเพื่อส่งเสริมสุขภาพกาย สุขภาพใจ ภายใต้แนวคิดชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุ
ปัจจุบันประเทศไทยได้กลายเป็นสังคมสูงวัย ตั้งแต่ พ.ศ. 2548 โดยปัญหาสุขภาพทั้งทางกาย และจิตใจ ยังคงเป็นปัจจัยที่สำคัญหนึ่งของผู้สูงอายุ ในด้านที่อยู่อาศัยพบว่า ผู้สูงอายุในประเทศไทยส่วนใหญ่ถึงร้อยละ 92.44 ต้องการที่จะอยู่อาศัยในที่อยู่อาศัยเดิม และต้องการปรับปรุงที่อยู่อาศัย และสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุ ตามแนวคิด การสูงวัยในถิ่นเดิม (Aging in place) ปัจจัยสำคัญคือ ที่อยู่อาศัยต้องถูกออกแบบให้เป็นที่อยู่อาศัยที่สามารถเข้าถึงได้ ซึ่งจำเป็นต้องมีความเกี่ยวโยงกับชุมชนที่ต้องดำเนินการปรับสภาพแวดล้อมของชุมชนให้เอื้อต่อการใช้ชีวิตของผู้สูงอายุเช่นเดียวกัน
พิพิธภัณฑ์ของจุฬาฯ: แหล่งเรียนรู้โลกกว้างที่ทุกคนเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต
ภายในพื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นอกจากจะเป็นที่ตั้งของคณะและสถาบันสำคัญที่ทั้งสร้างและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้นิสิตผลิตบัณฑิตให้พร้อมออกไปรับใช้สังคมแล้ว จุฬาฯ ยังได้เปิดพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้เชิงวิชาการและการอนุรักษ์ให้นิสิต คณาจารย์ และบุคลากร รวมทั้งบุคคลภายนอกที่สนใจได้เข้ามาเรียนรู้ตลอดชีวิต
อุทยาน 100 ปี จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ป่ากลางเมือง พื้นที่สีเขียวเพื่อชุมชนที่ใครๆ ก็เข้าถึงได้
พื้นที่สีเขียวใจกลางเมืองบนพื้นที่กว่า 29 ไร่ ของจุฬาฯ อันเกิดขึ้นจากนโยบายการสร้างเมือง GREEN & CLEAN CITY และเพื่อเป็นการตามรอยพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในการพระราชทานที่ดินให้แก่จุฬาฯ เพื่อให้เป็นพื้นที่สำหรับการเรียนรู้และคืนประโยชน์สู่สังคมส่วนร่วม โดยก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดให้เข้าใช้งานได้ตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2560 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน














