จุฬาฯ กับภารกิจส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการจัดการน้ำอย่างยั่งยืนให้กับชุมชน ปี 2567-2568
Photo by Jatin Saini on Unsplash
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านการจัดการน้ำอย่างยั่งยืนแก่ชุมชนท้องถิ่น โดยมหาวิทยาลัยได้จัดให้มีโครงการและกิจกรรมบริการวิชาการเพื่อให้ความรู้แก่ประชาชนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การจัดหลักสูตรอบรมเชิงปฏิบัติการ (workshop) การบรรยายให้ความรู้ และกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม ที่เน้นการเรียนรู้จากการลงมือปฏิบัติจริง เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ การอนุรักษ์แหล่งน้ำ และการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในชุมชนอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยยังทำงานร่วมกับหน่วยงานภาครัฐและองค์กรท้องถิ่นในการพัฒนาองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่เหมาะสมต่อบริบทของแต่ละพื้นที่อีกด้วย
ตัวอย่างโครงการและการดำเนินงานในช่วงปี 2567–2568
จุฬาฯ ลงพื้นที่ติดตามงานพัฒนาระบบภูมิสารสนเทศเพื่อการจัดการน้ำระดับตำบล ในอบต.นาซาว ต.บ่อสวก อ.เมือง จ.น่าน
เมื่อวันที่ 9-10 มกราคม 2567 โครงการพัฒนาระบบภูมิสารสนเทศเพื่อการจัดการน้ำระดับตำบล (อบต.นาซาว และ ต.บ่อสวก จ.น่าน) คณะวิศวกรรมศาสตร์ ร่วมกับ สำนักวิชาทรัพยากรการเกษตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ลงพื้นที่ติดตามและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านระบบภูมิสารสนเทศ (GIS) เพื่อการจัดการน้ำเชิงพื้นที่ ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนในจังหวัดน่าน กิจกรรมครอบคลุมการเก็บข้อมูลน้ำ การทำแผนที่ทรัพยากรน้ำ การวิเคราะห์ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้ง และการเสนอแนวทางแก้ไข เช่น ฝายชั่วคราวและระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์ โครงการนี้เป็นการเสริมศักยภาพให้กับชุมชนท้องถิ่นโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย สนับสนุนเป้าหมาย SDG 6 การจัดการน้ำและสุขาภิบาลที่ยั่งยืน และ SDG 17 การสร้างหุ้นส่วนความร่วมมือ
[ https://www.eng.chula.ac.th/th/45217 ]
โครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ การจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านและการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ
ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จัดโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ การจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านและการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย ณ โถงอาคารชมพูภูคา 6 สถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีผาสิงห์ ตำบลผาสิงห์ อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2568 โดยมีผู้แทนจากตำบลต่าง ๆ ในพื้นที่จังหวัดน่าน จำนวน 75 คน เข้าร่วมกิจกรรม
โครงการนี้ดำเนินการเพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับระบบจัดการคุณภาพน้ำสำหรับผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านเพื่อให้ผู้ดูแลระบบประปาหมู่บ้านที่ผ่านการพัฒนาศักยภาพสามารถนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์ในการดูแลควบคุมคุณภาพน้ำของระบบประปาหมู่บ้านที่รับผิดชอบได้อย่างยั่งยืน อีกทั้งยังได้รับความรู้ด้านวิธีการจัดเก็บตัวอย่างน้ำที่ถูกวิธี ตั้งแต่กระบวนการเก็บ วิธีการขนส่ง ไปจนถึงการอ่านผลตรวจคุณน้ำภาพ ส่งผลให้ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำมีความถูกต้องแม่นยำมากยิ่งขึ้น
นอกจากนี้ ในการอบรมในครั้งนี้ ยังได้เชิญอาจารย์ประจำคณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลล้านนา น่าน มาร่วมบรรยายเรื่อง “นโยบายและทิศทางการพัฒนาคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้านของประเทศไทย” ปฏิบัติการวางระบบประปาหมู่บ้านแบบจำลอง เพื่อให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชุมชน ได้เรียนรู้เกี่ยวกับการเลือกใช้สารเคมีในระบบประปาหมู่บ้าน อย่างปลอดภัย และเทคนิคการจัดเก็บตัวอย่างน้ำเพื่อการส่งตรวจวิเคราะห์ด้วย
[ https://clnr.chula.ac.th/2025/03/21/68087/ ]
ที่มา
- ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- สำนักวิชาทรัพยากรการเกษตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
SDG ที่เกี่ยวข้อง
อื่นๆ
เกม “Urban Green มหานครสีเขียว” เพื่อการเรียนรู้ความสำคัญของพื้นที่สีเขียวในเมือง
นับตั้งแต่ช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรม ประชากรมนุษย์ได้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยมากกว่าครึ่งหนึ่งของประชากรในปัจจุบันอาศัยอยู่ในเมือง ซึ่งคาดว่าแนวโน้มนี้จะดำเนินต่อไป เป็นเหตุให้เกิดการขยายตัวของชุมชนเมือง การขยายตัวของเมืองส่งผลกระทบต่อการใช้ที่ดินและรูปแบบของความหลากหลายทางชีวภาพ ทำให้พื้นที่สีเขียวที่มีตามธรรมชาติที่ลดลง เป็นไปได้ที่จะกล่าวว่าการขยายตัวของเมืองเป็นสาเหตุหลักของการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต
หลากหลายกิจกรรมการศึกษาเพื่อสร้างความยั่งยืนของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่จัดสู่ชุมชนและสังคม
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในฐานะสถาบันการศึกษา มุ่งเน้นใช้องค์ความรู้ที่มีหลากหลายศาสตร์ในการพัฒนาชุมชนและสังคมให้ดีขึ้น การดำเนินการด้านหนึ่งของมหาวิทยาลัยจึงได้ดำเนินการจัดกิจกรรมด้านการศึกษาให้กับสังคมในวงกว้างทั้งกับกลุ่มศิษย์เก่า ประชาชนทั่วไป ผู้อยู่อาศัยในท้องถิ่น ผู้พลัดถิ่นเพื่อให้ส่งเสริมให้คนทุกกลุ่มมีความรู้ในการดูแลตนเอง และสามารถเป็นกำลังคนที่มาช่วยในการพัฒนาชุมชนและสังคมต่อไปได้ รวมทั้งเป็นการช่วยลดความเหลื่อมล้ำในสังคมด้วย
พิพิธภัณฑ์ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย: แหล่งเรียนรู้โลกกว้างที่ทุกคนเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต
ภายในพื้นที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นอกจากจะเป็นที่ตั้งของคณะและสถาบันสำคัญที่ทั้งสร้างและถ่ายทอดองค์ความรู้ให้นิสิตผลิตบัณฑิตให้พร้อมออกไปรับใช้สังคมแล้ว จุฬาฯ ยังได้เปิดพื้นที่ให้เป็นแหล่งเรียนรู้เชิงวิชาการและการอนุรักษ์ให้นิสิต คณาจารย์ และบุคลากร รวมทั้งบุคคลภายนอกที่สนใจได้เข้ามาเรียนรู้ตลอดชีวิต (Life Long Learning) ศึกษาหาความรู้เสริมเพิ่มเติมทักษะต่อยอดองค์ความรู้ที่มีอยู่ได้อย่างเพลิดเพลินตามอัธยาศัยในแบบสรรสาระ (Edutainment) ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
เทคโนโลยีราไมคอร์ไรซาเพื่อการปลูกและฟื้นฟูป่าอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน
จากการสำรวจในปี 2564 พบว่ามีพื้นป่าเพียง 31.59% ของพื้นที่ทั้งหมดในประเทศไทย สาเหตุหลักของการลดลงของผืนป่าเกิดจาก ไฟป่า การตัดไม้ทำลายป่าเพื่อการเกษตรและการลักลอบตัดไม้ นอกจากนี้พื้นป่าที่เหลืออยู่ก็อยู่ในสภาพวิกฤต สภาพอากาศที่แห้งแล้งหรือการลักลอบเผาป่าอย่างผิดกฎหมาย ทำให้เกิดไฟป่า ที่นอกจากจะทำให้ผืนป่าลดลงแล้ว การเกิดไฟป่ายังทำลายสุขภาพของประชาชนที่อาศัยอยู่บริเวณนั้น







